Co należy wiedzieć o postępowaniu restrukturyzacyjnym?

Postępowanie restrukturyzacyjne ma na celu poprawę sytuacji ekonomicznej przedsiębiorstwa, tak aby mogło ono w dalszym ciągu funkcjonować, ale na zmienionych zasadach. Co należy wiedzieć o restrukturyzacji? 

W przypadku kłopotów finansowych firmy postanawiają ogłosić upadłość, jeśli jednak sytuacja zdaje się możliwa do naprawy, przeprowadzana zostaje restrukturyzacja. Od 2015 roku funkcjonuje w Polsce prawo restrukturyzacyjne. Dzięki niemu prowadzący firmę mogą wybrać, czy decydują się na ogłoszenie upadłości, czy może podejmą się przeprowadzenia restrukturyzacji.

Upadłość kończy się likwidacją przedsiębiorstwa, wówczas majątek firmy w całości zostaje przeznaczony na spłacenie wierzytelności. Jeśli natomiast mowa o restrukturyzacji, to przedsiębiorstwo zostaje poddane specjalnej procedurze prawno-ekonomicznej. Działania mają na celu odzyskanie przez firmę zdolności do wykonywania swoich zobowiązań.

Postępowanie restrukturyzacyjne – co to jest?

Restrukturyzacja to działania przeprowadzane w sferze kapitałowej, zarządczej oraz organizacyjnej, mające na celu zwiększenie efektywności, optymalizację sposobu wykorzystania posiadanych zasobów przedsiębiorstwa oraz poprawę pozycji firmy na konkurencyjnym rynku.

Wszelkie działania, przeprowadzane w ramach restrukturyzacji mają za zadanie doprowadzić do uniknięcia ogłoszenia upadłości, czyli do utrzymania firmy na rynku. Główne działania postępowania restrukturyzacyjnego mają na celu poprawę relacji z wierzycielami, czyli tzw. zawarcie układu. Przedsiębiorstwo stara się nawiązać nowe relacje biznesowe z kontrahentami oraz szuka nowego rynku zbytu. Wszystkie działania mają doprowadzić do poprawy płynności finansowej poprzez pozyskanie dodatkowych źródeł finansowania. 

Układ restrukturyzacyjny

Restrukturyzacja opiera się na zawarciu układu pomiędzy dłużnikiem a wierzycielem. W ramach postępowania dłużnik, zwykle przy pomocy doradcy restrukturyzacyjnego przygotowuje propozycje warunków układu.

Dłużnik może zaproponować takie rozwiązania jak: 

  • odroczenie spłaty,
  • rozłożenie na raty, 
  • redukcję długu, 
  • konwersję wierzytelności na udziały lub akcje, 
  • zmianę zabezpieczeń wierzytelności.

Rodzaje postępowań restrukturyzacyjnych

Prawo restrukturyzacyjne w Polsce umożliwia zawarcie układu w drodze czterech postępowań restrukturyzacyjnych. Są nimi:

  • postępowanie o zatwierdzenie układu,
  • przyspieszone postępowanie układowe,
  • postępowanie układowe,
  • postępowanie sanacyjne.

Postępowanie o zatwierdzenie układu

Jest to najprostszy i najszybszy do przeprowadzenia rodzaj restrukturyzacji. Nie jest to bowiem postępowanie sądowe. Daje on możliwość zawarcia układu w procesie samodzielnego zbierania głosów wierzycieli przez dłużnika, bez udziału sądu. Proces musi być jednak przeprowadzony z udziałem doradcy restrukturyzacyjnego, który przeprowadza nadzór nad całym procesem. Doradcę powołuje dłużnik. W ramach postępowania o zatwierdzenie układu dłużnik zachowuje w znacznym stopniu kontrolę nad przedsiębiorstwem, jak i przebiegiem postępowania – dokonuje wyboru nadzorcy układu, przygotowuje projekt propozycji układowych i przeprowadza głosowanie wierzycieli nad treścią układu. Ten tryb postępowania sprawdza się na wczesnym etapie kryzysu finansowego przedsiębiorcy, a można go wszcząć, jeżeli suma wierzytelności spornych uprawnionych do głosowania znajduje się na poziomie nie wyższym niż 15%. Dłużnik we współpracy z nadzorcą układu zbiera głosy wierzycieli za przyjęciem układu, przedstawiając im karty do głosowania. Dla zatwierdzenia układu wymagana większość kapitałowa wynosi 2/3 wierzycieli uprawnionych do głosowania nad układem. Z punktu widzenia dłużnika wadą jest brak ochrony jego majątku przed windykacją, bowiem w postępowaniu o zatwierdzenie układu nie stosuje się przepisów o zabezpieczeniu, a zatem nie można zawiesić egzekucji ani też uchylić zajęć rachunków bankowych. 

Przyspieszone postępowanie układowe

Jest to postępowanie sądowe. Jego przebieg jest sformalizowany. Aby zostało ono wszczęte, dłużnik musi złożyć wniosek do sądu o wszczęcie postępowania o otwarcie i przeprowadzenie postępowania restrukturyzacyjnego.

Przyspieszone postępowanie układowe powinno być przeprowadzone w miarę szybko. Z tego powodu w tym postępowaniu ustawa przewiduje m.in. krótsze terminy na rozpoznanie wniosku restrukturyzacyjnego oraz przygotowanie spisu wierzytelności i spisu wierzytelności spornych, a także planu restrukturyzacyjnego przez nadzorcę sądowego. W założeniach, przyspieszone postępowanie układowe powinno trwać do 3-4 miesięcy. Przyspieszone postępowanie układowe umożliwia dłużnikowi zawarcie układu po sporządzeniu i zatwierdzeniu spisu wierzytelności w trybie uproszczonym. Oznacza to, że wniosek o otwarcie przyspieszonego postępowania układowego rozpoznawany jest przez sąd na posiedzeniu niejawnym, wyłącznie na podstawie dokumentów dołączonych do wniosku. W tym postępowaniu wierzyciele nie mogą składać sprzeciwów co do umieszczenia albo nieumieszczenia danych wierzytelności w spisie wierzytelności. Uproszczenie i przyspieszenie procedury wiąże się więc z brakiem wpływu wierzycieli na treść spisu, co mogłoby niekorzystnie wpłynąć na ich interesy. Powoduje to, że przyspieszone postępowanie układowe może być prowadzone jedynie w przypadkach, kiedy co najmniej 85% sumy wierzytelności przysługujących wierzycielom ma charakter bezsporny. 

Główną zaletą przyspieszonego postępowania układowego jest możliwość jego szybkiego przeprowadzenia przy jednoczesnym zapewnieniu dłużnikowi pewnej ochrony przed egzekucjami, w przeciwieństwie do bardziej odformalizowanego postępowania o zatwierdzenie układu. Ponadto, dłużnikowi pozostawiona zostaje swoboda do do kierowania jego przedsiębiorstwem w zakresie nieprzekraczającym zwykłego zarządu.

Postępowanie układowe

Ten rodzaj, podobnie jak wyżej opisywany, umożliwia dłużnikowi zawarcie układu po sporządzeniu i zatwierdzeniu spisu wierzytelności. Jednak procedura ustalania spisu wierzycieli polega na bezpośredniej konfrontacji dłużnika z wierzycielami co do istnienia i wysokości wierzytelności. Po wykonaniu spisu wierzycieli spis ten zostaje złożony wraz z wnioskiem do sądu. Po jego akceptacji sąd przyznaje dłużnikowi nadzorcę sądowego. 

Co istotne, z chwilą otwarcia postępowania układowego majątek dłużnika staje się masą układową, i dłużnik od tej pory nie ma możliwości zaspokajania zobowiązań objętych układem, ani obciążania swojego majątku. W postępowaniu układowym, co do zasady dłużnik zachowuje zarząd nad własnym majątkiem, ale pod kontrolą nadzorcy sądowego. Po otwarciu postępowania układowego nadzorca w terminie trzydziestu dni sporządza spis inwentarza, który służy ustaleniu składu masy układowej oraz oszacowaniu wartości składników masy. W tym samym terminie nadzorca składa plan restrukturyzacyjny i spis wierzytelności. Wierzyciele mają realny wpływ na przebieg postępowania w ramach rady wierzycieli, którą wspólnie tworzą. Co do zasady zarząd nad przedsiębiorstwem pozostaje w rękach dłużnika. Istotne dla dłużnika jest zawieszenie postępowania egzekucyjnego dotyczącego wierzytelności objętych układem z chwilą otwarcia postępowania układowego oraz zakaz wszczynania nowych egzekucji.

Postępowanie sanacyjne

Może ono zostać rozpoczęte wskutek złożenia pierwotnego, ale też wtórnego wniosku sanacyjnego o otwarcie postępowania sanacyjnego składanego po niepowodzeniu przeprowadzonego uprzednio innego postępowania restrukturyzacyjnego.

Rodzaj ten jest wykorzystywany w przypadku, gdy firma dłużnika wymaga gruntownej i całościowej restrukturyzacji. Przeprowadzane są w nim czynności prawne i faktyczne, zmierzające do przywrócenia dłużnikowi zdolności do wykonywania zobowiązań. 

 Postępowanie to, jako jedyne może być wszczęte wbrew woli dłużnika, czyli na wniosek wierzyciela. Występuje tu możliwość zbywania majątku zbędnego w stanie wolnym od obciążeń, co przyspiesza sprzedaż takiego majątku i nie narusza praw wierzycieli rzeczowych, a także daje możliwość odstępowania od umów wzajemnych bez względu na określony w nich tryb zmierzający do wcześniejszego rozwiązania danego kontraktu. Ponadto, można przeprowadzić w nim takie działania jak: zbycie zbędnego, generującego koszty majątku, zwolnienie nieefektywnych pracowników, odwrócenie skutków czynności zdziałanych na szkodę wierzycieli. Dłużnik traci jednak kontrolę nad przedsiębiorstwem poprzez pozbawienia lub radykalne ograniczenie zarządu własnego dłużnika.

Jak wybrać rodzaj postępowania?

To, co różni te rodzaje postępowań to przede wszystkim sposób liczenia większości głosów wierzycieli potrzebnej do zawarcia układu. W przypadku postępowania układowego przyśpieszonego, układowego oraz sanacyjnego większość głosów liczy się spośród wierzycieli głosujących. Jednak w postępowaniu o zatwierdzenie układu znaczenie mają kwoty wierzytelności wierzycieli uprawnionych do udziału w głosowaniu.

Wszystkie wyżej wymienione typy restrukturyzacji łączy ich cel, mają doprowadzić do zawarcia układu między dłużnikiem a wierzycielami. Tym natomiast co je różni jest zakres ochrony dłużnika przed wierzycielami, sposób zarządzania przedsiębiorstwem oraz zatrudnienia. Przed wyborem odpowiedniego typu restrukturyzacji dłużnik powinien zastanowić się, w jakim stopniu chce się ochronić przed wierzycielami. Drugim czynnikiem, który należy wziąć pod uwagę, jest to, jak zaawansowanej kontroli sądowej może się poddać. 

Pamiętajmy jednak, że wszystkim rodzajom postępowania restrukturyzacyjnego przypisuje się ten sam katalog wierzytelności objętych układem, propozycji układowych, zasad i skutków zawarcia i zatwierdzenia układu, a także zasad zmian i uchylenia układu.

Dłużnik nie zawsze może wybrać rodzaj układu. Jeśli suma wierzytelności spornych jest niższa niż 15 proc. wszystkich wierzytelności, dłużnik może wybrać postępowanie o zatwierdzenie układu albo przyspieszone postępowanie układowe, jeśli jednak zachodzi potrzeba gruntowniejszej naprawy przedsiębiorstwa ma on możliwość skorzystania z postępowania sanacyjnego. Jednak, jeśli suma wierzytelności spornych przekracza 15 proc. wszystkich wierzytelności, dłużnik ma do wyboru wyłącznie postępowanie układowe lub sanacyjne.

Instytucja prawa restrukturyzacyjnego wydaje się bardzo pomocna dla firm, które znalazły się w trudnej sytuacji finansowej. Może ona uchronić przedsiębiorstwa od upadłości. Dłużnik, wybierając rodzaj procedury naprawczej, musi wziąć pod uwagę zakres ochrony dłużnika przed wierzycielami oraz sposób zarządzania przedsiębiorstwem, tak aby restrukturyzacja była dla niego, jak najkorzystniejsza. 

Informacja o przetwarzaniu danych podanych w formularzu kontaktowym sos-finance

Administratorem Pani/Pana danych osobowych podanych w powyższym formularzu jest właściciel platformy internetowej sos-finance -S.O.S Finance przy ulicy Tamka 29/20, 00-355 Warszawa (dalej „Administrator”).

Z Administratorem możne się Pani/Pan skontaktować:

  • pod adresem poczty elektronicznej: biuro@sos-finance.pl,
  • pisemnie pod adresem: S.O.S Finance Sp. z o.o., ul. Tamka 29/20, 00-355 Warszawa.

Pani/Pana dane są przetwarzane w celu udzielenia odpowiedzi na pytanie zawarte w formularzu kontaktowym, gdzie prawnie uzasadnionym interesem Administratora jest komunikacja z użytkownikiem strony (art. 6 ust. 1 lit. f) RODO).

Pani/Pana będą przetwarzane nie dłużej, niż jest to konieczne do udzielenia odpowiedzi, a po tym czasie mogą być przetwarzane przez okres przedawnienia ewentualnych roszczeń. Podanie danych jest dobrowolne, ale konieczne do tego, żeby odpowiedzieć na Pani/Pana pytanie. Pani/Pana dane mogą być przekazywane podmiotom przetwarzającym dane osobowe na zlecenie Administratora. Ma Pani/Pan prawo do żądania dostępu do swoich danych osobowych, ich sprostowania, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania, a także prawo wniesienia sprzeciwu wobec przetwarzania, a także prawo do przenoszenia swoich danych oraz wniesienia skargi do organu nadzorczego. W każdy przypadku przetwarzania Pani/Pana danych w innym celu niż wyżej opisany, Administrator poinformuje Panią/Pana o innym celu przetwarzania oraz udzieli stosowych informacji przed rozpoczęciem przetwarzania.

Na naszej stronie internetowej stosujemy pliki cookies. Korzystając z naszej strony internetowej bez zmiany ustawień przeglądarki wyrażasz zgodę na stosowanie plików cookies zgodnie z POLITYKĄ PRYWATNOŚCI